Budapeszt w 3 dni – co zobaczyć w Budapeszcie

Czy da się zwiedzić Budapeszt w 3 dni, albo czy warto przyjechać do Budapesztu na weekend? Dostaję wiele zapytań tego typu, dlatego postanowiłem napisać ten krótki poradnik dla osób, które chciałyby zwiedzić stolicę Węgier. Jeżeli macie w planach krótki wypad do Budapesztu i nie wiecie, co zobaczyć w 3 dni, zapraszam do lektury.    

Budapeszt w 3 dni –

co zobaczyć w Budapeszcie

Plan jest orientacyjny, warto sobie wszystko rozpisać przed wyruszeniem w drogę i uwzględnić miejsce w Budapeszcie, w którym mamy hotel, bo to może zmienić kolejność odwiedzania atrakcji. Wypadałoby też sprawdzić pogodę i punkty widokowe zostawić na czas najbardziej sprzyjającej aury. Latem pogoda na Węgrzech jest bardzo dobra, więc nie powinno być z tym problemów. Osoby wybierające się nad Balaton odsyłam do artykułu Balaton - gdzie pojechać?

Budapeszt w 3 dni - Citadella (zdj. własne, czerwiec 2014)

1. dzień

Zaczynamy od najważniejszych miejsc w Budzie. Proponuję zobaczyć zamek królewski (budai vár), a następnie znajdującą się niedaleko basztę rybacką i kościół świętego Macieja (halászbástya, Mátyás templom). Z tych okolic jest bardzo ładny widok na Dunaj i na Parlament. Warto zauważyć, że nieopodal znajduje się niezwykle popularna cukiernia Ruszwurm – warto ją odwiedzić, lecz dostanie się do niej w wakacje jest bardzo trudne. Kolejki są olbrzymie, a ceny dosyć wygórowane, lecz miejsce przyciąga, bo cukiernia działa nieprzerwanie od 1827 roku i zachwyca tradycyjnym wystrojem. Jeżeli szukacie jakiejś alternatywy, być może będę mógł coś doradzić. Jeżeli już jesteśmy przy Budzie, warto też zobaczyć kościół w skale (sziklatemplom). 

Kościół w skale, Budapeszt w 3 dni (http://budapestcity.org)

Nie ma Budapesztu bez Cytadeli (Citadella) – jeżeli oglądacie te wszystkie wspaniałe zdjęcia ze stolicy Węgier, to pewnie znaczna większość została wykonana właśnie z Cytadeli. Moja uwaga – na Cytadelę idziemy późnym wieczorem, kiedy już się mocno ściemnia, albo ewentualnie nocą. W przeciwnym razie nie zobaczycie nic, co by Was zachwyciło. Za to kiedy się ściemnia, widok jest powalający.

2. dzień 

Proponuję zobaczyć Bazylikę (Szent István Bazilika) i wykupić bilet na znajdujący się na niej taras widokowy (bilet kosztuje obecnie 600Ft). Widok z góry jest wart tych pieniędzy. Ostrzegam osoby z lękiem wysokości i klaustrofobią, a także te, które mają problemy z wchodzeniem po schodach, że łatwo nie będzie. 

Szent István Bazilika (zdj. własne)

Budapeszt ma najstarsze (po Londynie) metro w Europie i wraz z ulicą Andrássy, pod którą przejeżdża, wpisane jest na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Warto przejechać się tym wyjątkowym środkiem transportu (nie jest to typowe metro) i spod Bazyliki podjechać pod Plac Bohaterów. Z kolei stamtąd niedaleka droga do węgierskich łaźni (Széchenyi fürdő). Całosć leży na terenie Városliget, jednego z pierwszych publicznych parków na świecie. Jest tam woda, można popływać łódką, a zimą pojeździć na łyżwach, lecz ja polecam obejrzeć zamek Vajdahunyad (Vajdahunyad vára), a chętni mogą zwiedzić jego wnętrze, kryjące muzeum etnograficzne (bilet wstępu kosztuje 1400Ft). Wracając metrem do centrum, można wysiąść na przystanku Opera i zobaczyć Operę Węgierską (od zewnątrz, albo od środka w godzinach 15-16, lecz trzeba wcześniej zarezerwować bilety).

Jeżeli chcecie zobaczyć budapeszteńskie zoo (budapesti állatkert), to znajduje się ono niedaleko łaźni, więc wspominam o tym, choć moim zdaniem są ciekawsze rzeczy do zobaczenia. Cena biletu to 3.000Ft za osobę dorosłą i 2.000Ft za dziecko w wieku 2-14 lat, oraz dla studentów. Osoby powyżej 65. roku życia wejdą na teren ogrodu zoologicznego za 2.300Ft.

Dojeżdżając do centrum, można wysiąść na przystanku Vörösmarty tér i zajrzeć do cukierni Gerebaud, albo od razu skierować się w stronę Dunaju i pojechać tramwajem numer 2 pod węgierski Parlament (Országház), żeby obejrzeć go sobie z bliska. Można też wejść do środka, ale trzeba wcześniej zarezerwować wizytę. Nieopodal parlamentu znajdują się też Buty na brzegu Dunaju (Cipők a Duna-parton). Jest to pomnik Holokaustu zaprojektowany przez Gyulę Pauera. Wieczorem warto pospacerować brzegiem Dunaju i byłoby idealnie, gdyby udało się wychwycić moment, kiedy zapalane jest oświetlenie na Moście Łańcuchowym (Lánchíd).

Można rozważyć spacer ulicą Váci (Váci utca), lecz muszę dodać, że Váci utca to taka londyńska Oxford Street. Miejsce to jest nastawione na turystów, a restauracje mogą być tutaj niekiedy nawet 5-krotnie droższe, niż w innych miejscach. Moim zdaniem, chociaż jest to miejsce polecane w wielu przewodnikach, nie jest warte odwiedzenia. Podsumowałbym to tak: drogie pamiątki, drogie jedzenie, tłumy ludzi. Zobaczyć można, ale nic szczególnego tam nie ma.

3. dzień

Nie ma Budapesztu bez hali targowych (vásárcsarnok). Jest takich kilka w Budapeszcie, lecz pamiętajcie, że w weekendy są zamknięte. Najbardziej znaną jest ta przy Fővám tér. Warto wejść i zobaczyć, lecz nie warto niczego tam kupować, choć jedzenie tam sprzedawane kusi... kiedyś widziałem nawet ekipę japońskiej telewizji na czele ze słynnym japońskim komikiem, która kręciła tam program o jedzeniu. Ceny są jednak rodem z Váci utca – lángos powinien kosztować 500Ft, a tam kosztuje 2000-3000Ft. 

Hala targowa (i1.trekearth.com)

Dla wielbicieli folkloru – gdybyście mieli zdecydowanie zbyt dużo czasu, polecam hale targowe, o których nie wiedzą turyści, bo nie oferują nic turystycznego. Są to np: hala przy Újbuda központ (tu można zjeść obiad poniżej 1000Ft i popatrzeć jak czas wolny spędzają nieco starsi Węgrzy, podpowiem że chodzi o picie wina i prowadzenie rubasznych pogawędek), a także hala przy Bosnyák tér (uwaga, wchodzicie na własną odpowiedzialność – klimat jak w latach 80-tych!).

Polecam także odwiedzenie któregoś z pubów. W Budapeszcie znajdziecie tzw. Romkocsma, czyli po angielsku Ruin Pub. Są to puby (z reguły bardzo duże, czasem znajdujące się w całej kamienicy), które urządzone są tak, żeby wyglądały na zrujnowane. Często nie znajdziecie tam 2 takich samych krzeseł albo stołów. Najpopularniejszym miejscem jest oczywiście Szimpla Kert i z pewnością warto zobaczyć, co w sobie kryje, lecz... jest to miejsce tak znane i popularne, że panuje tam niepojęty hałas, a tłumy ludzi są niewyobrażalne. Często stoi się w kolejce przed wejściem i do tego przechodzi kontrolę plecaka. Ochroniarze nakazują wylewanie wszelkich napojów, także wody. Polecam tam pójść w dzień, na poobiednie piwo, a wieczorem skoczyć do jakiegoś innego, mniej popularnego pubu.  

Jeżeli czujecie się zmęczeni i chcecie odpocząć na łonie natury, albo wypożyczyć rower, zawsze można wybrać się na Wyspę Małgorzaty (Margit-sziget).

Nie uwzględniłem w tym wpisie polecanych restauracji ani polecanych hoteli w Budapeszcie. Tych miejsc jest wiele, można je znaleźć w Google albo zadać mi pytanie.

W temacie lángosa... nie będę reklamował, ale jeżeli mam coś napisać, to: Blaha Lujza tér, Arany János utca.

Informacje dodatkowe:

 

Jak dojechać do Budapesztu:

Jest kilka opcji – warto rozważyć loty wykonywane przez Wizzair, gdyż rezerwując bilety z odpowiednim wyprzedzeniem, można załapać się na całkiem niezłe ceny. Osoby, którym nie są straszne dłuższe podróże, mogą zdecydować się na pociągi Intercity, na które jest wiele promocji, szczegóły można znaleźć tutaj:

Można także skorzystać z połączeń autobusowych, a jeżeli nie jedziemy całą rodziną, to warto zainteresować się ofertą kierowców polecających swoje przejazdy na stronie blablacar. 

Polecane hostele w Budapeszcie:

Nie chcę podawać publicznie konkretnych nazw hoteli, w których byłem, lecz doświadczenie podpowiada mi jedno: kierujcie się przede wszystkim wysoką oceną, zdecydowanie powyżej 8. Byłem kiedyś w kilku tańszych przybytkach i było różnie – raz lepiej, raz gorzej, niekiedy wręcz tragicznie (z takich miejsc wychodziłem i ubiegałem się o zwrot ewentualnych  kosztów). Najgorsze jest to, że niektóre miejsca prezentowały się na zdjęciach naprawdę dobrze i dopiero na miejscu okazywało się, że zdjęcia niewiele miały wspólnego z oferowanym standardem. Na stronach www.booking.com można znaleźć wiele dobrze ocenianych obiektów w centrum miasta.  

Transport publiczny w Budapeszcie:

Na blogu dostępna jest już informacja ogólna na temat komunikacji miejskiej w Budapeszcie, więc zachęcam do odwiedzenia wpisu. Podaję także namiary na aktualne ceny biletów na komunikację miejską w Budapeszcie. Bilety można kupować w automatach i kasach biletowych, a także u kierowców (tylko bilet jednorazowy za 450 Ft).

Decyzję o zakupie zostawiam Wam, jednak komunikacja miejska w Budapeszcie działa naprawdę sprawnie i warto wziąć to pod uwagę, bo będziecie w stanie szybciej wszędzie dotrzeć i więcej zobaczyć.

Jestem zdania, że w 3 dni w Budapeszcie da się zobaczyć wszystkie najważniejsze miejsca, a jeżeli macie trochę więcej czasu, to można zobaczyć jeszcze więcej.

Udanego wypoczynku i bezpiecznych wakacji!

Źródła/references:
https://welovebudapest.com/en/2015/02/02/what-to-do-with-2-3-or-5-days-in-budapest/
https://togethertowherever.com/top-things-to-do-budapest/ 
https://www.adventureinyou.com/hungary/top-10-things-to-do-in-budapest/ 
http://www.ladieswhattravel.com/three-days-in-budapest-itinerary/
https://www.beckythetraveller.com/3-days-budapest-what-to-do/
https://www.penguinandpia.com/en/what-to-do-in-budapest-in-3-days/
http://promptguides.com/budapest/guides/three_day_guide.htm

Kilka rzeczy, które nie podoba mi się w Budapeszcie

Budapeszt to miasto wielu kontrastów. Z jednej strony to piękne zabytki, kursy statkiem po Dunaju, romantyczne zachody słońca i kolacje przy świecach w restauracjach z cygańską muzyką i dobrym winem, a z drugiej strony to rozpadające się budynki, nieremontowane od dziesięcioleci stacje kolejowe i linie metra, bezdomność, walające się po ulicach śmieci. Dzisiaj piszę o tym, co mi się naprawdę nie podoba w Budapeszcie.

Zaśmiecone ulice – jedna z tych rzeczy, których nie da się nie zauważyć. Po przyjeździe z wielu innych państw w Europie możemy przeżyć szok... powiem szczerze, że nawet polskie miasta są wyjątkowo czyste w porównaniu do Budapesztu. Na ulicach stolicy Węgier na ogół są porozrzucane śmieci: papierki, opakowania, gazety itp. W niektórych krajach (chyba także w Polsce) panuje taki trend, że na wykonywanie różnych prac ogłasza się przetarg, gdzie głównym kryterium (powiedzmy 90%) jest cena. Coś mi się wydaje, że na Węgrzech jest tak samo, bo ulice Budapesztu stale są zaśmiecone. Nie wszystkie, ale centrum miasta chyba nigdy nie widziałem czystego.

http://www.skoczow.pl/

Bezdomność – kiedy po raz pierwszy zawitałem do Budapesztu to chyba najbardziej bezdomność rzuciła mi się w oczy i zaskoczyła. Wydaje mi się, że teraz sytuacja jest trochę lepsza, lecz wciąż ilość ludzi śpiących w przejściach podziemnych jest dla mnie szokująca. Można to dostrzec nawet w centrum miasta, np. pod Blaha Lujza Tér. Podobnie bywa na wielu innych stacjach metra, np. na Kálvin Tér, Ferenciek Tere, Újpest Központ, Nyutagi Pályaudvár, Corvin-negyed. Jak się przechodzi koło takiego obozowiska to wrażenia nie są przyjemne. Koczujący bezdomni wyposażeni są często w materace, koce, śpiwory, torby wypełnione ubraniami i rzecz jasna, butelki z alkoholem. Mają także w zwyczaju wdawać się w kłótnie, bójki, rzucać niewybredne uwagi w kierunku zwykłych ludzi.

5 rzeczy, które zupełnie mnie NIE zaskoczyło na Węgrzech

http://napidoktor.hu Ilość bezdomnych na Węgrzech.

Dzielnice wykluczenia – o tym, że część ósmej dzielnicy Budapesztu może być niebezpieczna, już pisałem. Jednak jak się temu przyjrzeć pod innym kątem, to widać, że czasami możliwość wydostania się z pogrążonego w biedzie środowiska jest prawie niemożliwa. W Europie zachodniej coraz częściej podejmuje się o decyzje o tym, żeby ludzi, którzy mogą stanowić potencjalne źródło problemów, rozlokowywać w różnych miejscach miasta. Dzięki temu dzieci takich ludzi wychowują się w normalnym środowisku. Na Węgrzech też starają się rozwiązać ten problem i powstają programy, które mają pomagać np. w zdobywaniu wykształcenia, ale nie wiem, czy kiedyś przyniesie to tak dużą poprawę, żeby można było powiedzieć, że teraz już wszystko jest w porządku.

Dziwne jedzenie z Węgier

http://www.mfor.hu/

Jakość i stan infrastruktury – czasem mam wrażenie, że niektóre budynki rozpadają się na moich oczach - odpada z nich tynk, widoczne są rysy, pęknięcia, z wielu miejsc odłazi farba. Stan i wystrój dworców kolejowych, wielu stacji metra to lata 70-te. Czasami ma się też wrażenie, że od tych lat 70-tych nikt tam nawet porządnie nie posprzątał. Stojące na chodnikach budki telefoniczne należałoby wywieźć na złom, jednak te dalej stoją, pomimo tego, że znajdujące się w nich telefony i tak od dawna nie działają. Nieraz jak się koło takiej budki przechodzi, to w nozdrza uderza potworny odór, którego pozwolę sobie nie opisać. Tutaj znalazłem świetne zdjęcia Déli Pu na przestrzeni lat. 

https://4cdn.hu/ 1980r. Czy od tego czasu cokolwiek się tu zmieniło?

Jakość usług telekomunikacyjnych – przez ostatni rok mieszkania w Budapeszcie, miałem możliwość podłączenia łącza internetowego u tylko jednego operatora. Firma ta oferowała w mojej dzielnicy prędkości rzędu 2, 4, 8 Megabitów na sekundę. Cena za te 8 Megabitów wynosiła około 50zł miesięcznie. Najbardziej żenującym doświadczeniem związanym z tą firmą telekomunikacyjną była chyba procedura przyłączenia do sieci. Według zawartej umowy, pracownik firmy miał się pojawić w ciągu 14 dni od daty złożenia podpisu. W ciągu 14 dni nikt się ze mną nawet nie skontaktował. 14. dnia to ja zadzwoniłem. Niezbyt sympatyczny pracownik spytał mnie, ile mają dni na przyłączenie. Kiedy odpowiedziałem, że 14, to powiedział, że w takim razie wszystko jest w porządku i nie powinienem nikomu zawracać głowy telefonami! Oczywiście i tego dnia nikt nie przyszedł. A kiedy po kilku dniach zjawił się monter i zapytałem go, czy jest możliwość podłączenia szybszego internetu, odrzekł, że owszem, ale majd. To magiczne słowo oznacza w języku węgierskim tyle, co: później, potem... a często po prostu "kiedyś tam w przyszłości".

https://cont7.naekranie.pl

Źródła/References:
http://napidoktor.hu/napi-hirek/magyarsag-hajlektalansag/

http://www.nlcafe.hu/ezvan/20161030/szemet-budapest-sztrajk-fkf/

http://hajlekot.hu/dokumentumok/konferencia2016/Tamop_533_monitoring%203_15.pdf

https://budapesten.blogspot.hu/2016/07/zycie-na-wegrzech-niebezpieczne-miejsca.html

5 rzeczy, które zupełnie mnie NIE zaskoczyło na Węgrzech

Wiele jest wpisów na temat "co mnie najbardziej zaskoczyło w..." i rzecz jasna, ja też takie pisałem. Dzisiaj możecie jednak przeczytać o tym, co mnie zupełnie nie zaskoczyło na Węgrzech. Zapraszam. 

Pogoda - spojrzałem kiedyś na mapę i pomyślałem, że Węgry muszą być cieplejsze, niż Polska i się nie pomyliłem. Węgierskie lata to koszmar, są naprawdę gorące! Dlatego wielu Węgrów ma w domach klimatyzację (w Japonii chyba 100% ludzi ją ma), a w Polsce klimatyzacja nie jest tak popularna. Kilka lat temu podczas pobytu na Letnim Uniwersytecie, temperatura w Budapeszcie wzrosła do rekordowych 40 stopni Celsjusza! Latem temperatury na Węgrzech często przekraczają 35 stopni. Zimy nie są za to zbyt zimne i - jak wynika z moich obserwacji - temperatura znacznie rzadziej, niż w Polsce spada poniżej zera, a także rzadziej pada śnieg. Kiedy jednak spadnie śnieg, moim zdaniem Węgrzy gorzej niż Polacy radzą sobie na drogach. Może to też dlatego, że na Węgrzech jest więcej terenów górzystych, niż w tej części Polski, z której ja pochodzę. Pogoda na Węgrzech może i mnie nie zaskoczyła, ale odważny ubiór prowadzących prognozę pogody, trochę tak.  

https://www.dehir.hu

Ikarus - od dziecka wiedziałem, że Ikarus to węgierski autobus, mało tego - chciałem kiedyś zostać kierowcą Ikarusa i wozić pasażerów. Moje marzenie się nie spełniło, natomiast, kiedy po raz pierwszy zawitałem do Budapesztu (rok 2011) moje oczy zaszły łzami. Nie wiem, czy to wzruszenie na widok tylu wspaniałych pojazdów, czy to na skutek zanieczyszczonego powietrza drażniącego moje oczy. Jedno jest pewne - poczułem, że to są właśnie Węgry. To właśnie ten kraj, w którym ktoś mądry wynalazł Ikarusa - autobus, który zmotoryzował Związek Radziecki. Teraz Ikarusów jest coraz mniej, ale wciąż się pojawiają. Podczas różnych remontów i zmian w ruchu wyjeżdżają na ulice Budapesztu.

https://farm3.static.flickr.com

Słonecznik - oglądając węgierski film Kontroll (Kontrolerzy) z 2003 roku, zauważyłem, że w tym filmie bohaterowie często jedzą słonecznika (węg. szotyi lub napraforgómag). Zawsze mają ze sobą torebeczki, najczęściej z niełuskanym słonecznikiem, i kiedy tylko siadają i zaczynają rozmowę, torebeczki szybko znajdują się w ich dłoniach i rozpoczyna się rytualne łuskanie i spożywanie. Chociaż niektórych to może zszokować, tak jest w rzeczywistości - Węgrzy uwielbiają słonecznika, a łupinki po nim można znaleźć dosłownie wszędzie: na chodniku, w Ikarusie, na ladzie w urzędzie pocztowym itd. Nie wiem, co takiego jest w tym słoneczniku, że Węgrzy cały czas go jedzą. Może łuskanie go ma wartość terapeutyczną i pomaga rozładować stres? Najpopularniejszy na Węgrzech jest słonecznik firmy mogyi, jest wiele wariantów: łuskany, solony, prażony itd. Najbardziej klasyczny jest jednak ten niełuskany.
 

https://www.deliveri.hu

Dziwne jedzenie z Węgier

Metro - również i tutaj jako źródło mojej wiedzy o tym ciekawym miejscu podam film Kontroll. Obserwując poczynania bohaterów, często spoglądałem też na stacje, starając się wychwycić detale, których nie miał zamiaru pokazać reżyser. Po zobaczeniu stacji i pociągów na żywo, poczułem się niemal jak bohaterowie tego filmu. Niektórzy idą o krok dalej i widziałem dyskusje na forach, w których internauci typowali, które stacje były lokacjami poszczególnych scen filmu. Metro w Budapeszcie przechodzi obecnie dużą modernizacje, bo po 41 latach nieprzerwanego funkcjonowania, zamknięta została (przynajmniej częściowo) 3. linia metra i teraz już nic nie będzie takie samo. Pozostanie chyba jedynie ten film i nadzieja, że wysłużone budapeszteńskie metro zostanie odnowione na czas i tak, jak trzeba.

Fot. własna

Dobre wina - na winach nie znam się zbyt dobrze, lecz z tego, co mówią mi moi dobrze obeznani koledzy (specjaliści od wina), jest bardzo wiele dobrych win z Węgier - tutaj najnowszy ranking najlepszych węgierskich win. Region winiarski, w którym produkuje się Tokaja, to najstarszy region winiarski świata, starszy nawet od osławionego Bordeaux! Ceny win węgierskich są na tyle przystępne, że Węgrzy piją bardzo dużo wina i lubują się także w napoju o nazwie fröccs, będącego winem z wodą sodową. O tym, że węgierskie wina są cenione na świecie, wiedziałem od dawna, jednak o tym, jak ważnym elementem węgierskiej tradycji jest winiarstwo, uzmysłowiłem sobie dopiero wtedy, kiedy wraz z wycieczką pojechaliśmy nad Balaton i odwiedziliśmy pobliskie Badacsony.

www.niewinnepodroze.pl

6 różnic dzielących Polaków i Węgrów
6 różnic dzielących Polaków i Węgrów cz. 2

Kiedy po raz pierwszy byłem na Węgrzech, te kilka rzeczy okazało się wyglądać i funkcjonować dokładnie tak, jak się tego spodziewałem. Byłem tylko zaskoczony, jak bliskie rzeczywistości jest to, co widzę.

Źródła/References:
https://arigatou-japonia.blogspot.jp/2017/07/pogoda-w-japonii.html
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ikarus
http://www.niewinnepodroze.pl/ranking-najlepszych-wegierskich-win-top-100-magyar-bor-2017

Ikarusy wrócą do Budapesztu... jeżeli ruszy remont metra

Remont trzeciej linii budapeszteńskiego metra planowany jest od wielu lat. I choć w ostatnim roku sprawa nieco przyspieszyła, mieszkańcy stolicy Węgier wciąż podróżują przestarzałymi, niebezpiecznymi składami, cierpliwie wyczekując rozpoczęcia prac. Możliwe, że za jakiś czas będą zmuszeni przesiąść się do autobusów pamiętających poprzednią epokę, którymi podróżowali kilkanaście lat temu.

Wszyscy stali czytelnicy bloga wiedzą, że co jakiś czas powracam do tematu linii M3. Nowym czytelnikom (bo wciąż Was przybywa) sugeruję zapoznanie się z wcześniejszymi wpisami: o złym stanie trzeciej linii budapeszteńskiego metra, a także o trudnościach w rozpoczęciu prac na linii M3.

Brak środków

Okazuje się, że najnowsze oferty obejmujące modernizację trzeciej linii metra wciąż przekraczają finansowe możliwości miasta. Obecnie mówi się o brakujących 30 miliardach forintów, których pozyskanie jest sprawą kluczową dla obecnych władz miasta, tak aby remont mógł rozpocząć się jak najszybciej. Burmistrz miasta - Tárlos István - spotkał się w tej sprawie z premierem Węgier, Viktorem Orbánem, jednak wyniki rozmów na razie nie są znane.

http://index.hu/belfold/budapest/2017/05/10/tarlos_nem_ker_szives_elnezest_a_metro_miatt/ - Burmistrz Tárlos István w pierwszym odnowionym składzie kursującym na trzeciej linii metra

Sprawa wydaje się mieć charakter rozwojowy, gdyż najnowsze doniesienia wskazują na to, że prace na trzeciej linii metra mogłyby rozpocząć się już w drugiej połowie 2017 roku. Nie przywiązywałbym jednak do tego wagi, gdyż termin ten przesuwał się już wielokrotnie, a miasto nie jest na razie gotowe na to, żeby zamknąć linię, która od lat przoduje w liczbie przewożonych pasażerów. Jakiś czas temu pisałem: 

Nie potrafię sobie również wyobrazić rozmiarów kataklizmu, gdy z jakiegoś powodu zostanie wstrzymany ruch tramwajów nr 4 i 6. W godzinach szczytu kursują one co około 2-3 minuty. Zastępujące je niekiedy autobusy - ze względu na mniejszą pojemność - kursują częściej. Pojazdy zastępujące metro będą jeździć z podobną częstotliwością, częściowo tą samą trasą. Moim zdaniem może to doprowadzić do potężnego paraliżu komunikacyjnego.

I dalej tak sądzę. Dodam jeszcze do tego, że póki co, Budapeszt nie dysponuje odpowiednią liczbą autobusów, które można by wprowadzić do ruchu.

Jest pomysł na zorganizowanie komunikacji zastępczej

Jak już wszyscy wiemy, przetarg, w którym zwycięski okazał się polski Solaris, został unieważniony. Pomysł, aby - zamiast Solarisów - na ulice miasta wyjechały nowe, węgierskie autobusy marki PKD, także nie wypalił, gdyż węgierskie autobusy były droższe niż polskie, a moce przerobowe producenta okazałyby się niewystarczające do wyprodukowania potrzebnej ilości pojazdów. Najnowsze plany zakładają przywrócenie do ruchu autobusów, których miasto zdecydowało się już pozbyć. Już jakiś czas temu zauważyłem, że przewoźnik konsekwentnie usuwa ze swojej floty autobusy w stosunkowo dobrym stanie technicznym, pozostawiając niekiedy te, których należałoby się pozbyć. Przyczyny tego działania da się wytłumaczyć - mamy tutaj zapewne do czynienia z działaniem, które prowadzi do "odmłodzenia" floty i sprawienia, aby średni wiek pojazdów utrzymywał się na stosunkowo niskim poziomie. Jest to działanie w pewien sposób uzasadnione, lecz z drugiej strony może prowadzić do problemów. Moim zdaniem takie działania przewoźnika były nieco lekkomyślne - kasacja starych pojazdów odbywała się w momencie, w którym wiedziano już, że będzie potrzebna duża ilość autobusów, które wyjadą na ulice w zastępstwie dla metra. Można oczywiście zrzucać winę na przepisy, dyrektywy i kwestie wizerunkowe, dla których przewoźnik zadecydował o usuwaniu starych pojazdów, lecz dochodzi teraz do sytuacji absurdalnej, gdyż pojazdy, które zostały sprzedane, zostaną prawdopodobnie przez miasto odkupione i powrócą na ulice Budapesztu. Będą to także egzemplarze wycofywane przez innych przewoźników. Autobusy, które zostały zniszczone, są niestety nie do odzyskania, a to wielka szkoda, gdyż to właśnie brak możliwości zapewnienia komunikacji zastępczej dla metra jest jednym z największych problemów miasta. Mimo to, wydaje się, że niektóre z pojazdów, które - choć zostały przeznaczone do kasacji, bądź na części - mogą zostać wyremontowane i przywrócone do służby. Obsługiwałyby wtedy te trasy, na których obecnie kursują nowoczesne MAN'y, lub Mercedesy. Te z kolei zastępowałyby metro. Wydaje się to decyzją rozsądną, gdyż ilość pasażerów podróżujących linią M3 będzie ogromna. Ponadto, jeżeli weźmiemy pod uwagę kwestie wizerunkowe, warto zanotować, że to właśnie ta linia dowozi do centrum miasta podróżnych, którzy przybyli na Węgry samolotem (na lotnisko Ferihegy). Ma to o tyle duże znaczenie, że Węgry odwiedza coraz to więcej turystów. Warto więc zadbać o to, żeby Węgry od samego początku kojarzyły im się dobrze.

Nie chcę tutaj oskarżać przewoźnika, gdyż sytuacja nie jest całkowicie jednoznaczna. Wycofywane z ruchu pojazdy były już stare i eliminowanie ich z ruchu dyktowane było również względami bezpieczeństwa. W ostatnich kilku latach nastąpiła ogromna poprawa, jeżeli chodzi o stan floty przewoźnika. Nowe autobusy są ładne, wygodne, wyposażone w klimatyzację. Z drugiej strony, biorąc pod uwagę fakt, że dużej ilości pojazdów pozbyto się w latach 2014-2016, kiedy już wiedziano, że metro zostanie wkrótce zamknięte, takie działania wydają się decyzją, którą można było przemyśleć kilka razy. Potwierdzeniem tego wydaje się być fakt, że przewoźnik stara się - w miarę możliwości - odzyskać część z tych pojazdów.

A pod ziemią...

https://444.hu/2017/04/26/vaksotetben-utazhattak-a-3-as-metro-utasai - pasażerowie podróżujący w ciemnościach

Jest tak, jak było dotychczas. 11. kwietnia metro nie kursowało z powodu awarii. 26. kwietnia w jednym z wagonów pasażerowie podróżowali w zupełnej ciemności. 9. maja pomiędzy Deák Ferenc tér oraz Árpád híd metro nie kursowało z powodu awarii jednego ze składów. Na kolejne postoje nie trzeba było długo czekać. Już następnego dnia w pobliżu stacji Nyugati Pu., z innego składu wydobyły się kłęby dymu. Mimo to, burmistrz Budapesztu jest zdania, że stan technicznych trzeciej linii wcale nie jest taki zły. Jest nawet lepszy, niż w 2010 roku. Dodaje też, że w 2020 roku modernizacja metra zakończy się. 

Źródła/References:

http://hvg.hu/itthon/20170512_Tarlos_megy_Orbanhoz_konyorogni_a_kiizzadt_penzen_tul_meg_30_milliard_kene_a_metrora

http://www.phototrans.eu/24,1,0,Budapesti_K_zleked_si_Zrt_.html

https://444.hu/2017/04/26/vaksotetben-utazhattak-a-3-as-metro-utasai 

http://index.hu/belfold/2017/04/22/mar_megint_nem_jar_a_harmas_metro/

http://bkvfigyelo.24.hu/2017/05/16/osregi-buszok-ternek-vissza-budapestre-igy-potoljak-majd-a-3-as-metrot/

Budapeszt - nie będzie modernizacji 3. linii metra w tym roku

Niedawno mój blog o Węgrzech donosił o katastrofalnym stanie trzeciej linii budapeszteńskiego metra. Jako, że pojawiły się nowe informacje, w dzisiejszym wpisie z dużą przyjemnością powracam do tego burzliwego tematu, którym obecnie żyje cała stolica Węgier. 

1. Budapeszt czeka

 

Wpis o trzeciej linii budapeszteńskiego metra wciąż jest jednym z najchętniej czytanych postów - cieszy mnie to, ponieważ przygotowanie materiału było dla mnie niezwykle przyjemne. Opierało się nie tylko na poszukiwaniu informacji i tłumaczeniu tekstów, ale także na jeżdżeniu metrem i czynieniu wnikliwych obserwacji. Najlepszą porą były wieczory - ze względu na mały ruch robienie zdjęć było łatwiejsze, a jazda pustymi składami ciekawsza, niż w godzinach szczytu. Mogłem poczuć atmosferę rodem ze świetnego węgierskiego filmu Kontroll. 

Źródło: http://24.p3k.hu/

Zgodnie z informacjami, które były dostępne podczas tworzenia wpisu, tej jesieni miała zacząć się gruntowna modernizacja całej trzeciej linii.

Nie zacznie się.

Zgodnie z najnowszymi doniesieniami, termin przebudowy (a co za tym idzie, również zamknięcia linii na całej jej długości) "nieco" się przesunie. Według najnowszych informacji, przebudowa może rozpocząć się w marcu 2017 roku. Oczywiście nie oznacza to, że wówczas to nastąpi - jeszcze w czerwcu czytałem artykuł, według którego przebudowa "mogłaby ruszyć w listopadzie", a na początku września przewidywano, że rozpocznie się w lutym. W ostatnich dniach września, mówi się raczej o marcu, lecz chyba mało kto w to wierzy, gdyż na wiele pytań wciąż nie ma odpowiedzi

2. Niewiadome...

Czas płynie, a metro dalej przewozi pasażerów, jednak coraz częściej - z konieczności przeprowadzania napraw - nie kursuje w weekendy. Rolę transportu zastępczego pełnią wówczas autobusy oznaczone jako M3, oraz M3A. Bardzo często na ulice wyjeżdżają wówczas najstarsze posiadane przez przewoźnika pojazdy - Ikarus 280. Problemem w chwili obecnej wydaje się być zastosowanie tego rozwiązania w perspektywie kilku lat, gdyż do przewozu pasażerów potrzebne jest około 150 niezawodnych, przegubowych autobusów. Przedmiotem debaty okazał się być producent pojazdów - miał zostać nim Solaris, lecz rozważano również opcję z innym producentem - firmą PKD, która wytwarza autobusy na Węgrzech. Zaletą Solaris była cena - około 277 tys. euro za jeden autobus.

Źródło: http://index.hu/

I choć podpisana została umowa z polską firmą, Budapeszt polskich autobusów nie kupi, gdyż... firma BKV nie otrzymała dofinansowania koniecznego do ich nabycia. Spekuluje się, że za taką decyzją może stać chęć ekipy rządzącej do tego, aby na ulice Budapesztu wypuścić jedynie pojazdy produkcji węgierskiej. Problem w tym, że firma PKD prawdopodobnie nie będzie w stanie wyprodukować tak wielu pojazdów. Kwestia transportu zastępczego pozostaje nierozwiązana - po zerwaniu umowy z Solarisem (można to było zrobić w ciągu 90 dni począwszy od daty jej zawarcia), rozpisano nowy przetarg - tym razem nie na autobusy, lecz na usługę świadczenia przewozów. Pytanie, czy w przetargu zażądano obsługi jedynie pojazdami wyprodukowanymi na Węgrzech, czy też firma, która zdobędzie kontrakt, będzie mogła dysponować flotą złożoną z Mercedesów, MAN-ów, czy... Solarisów.

Nie ma również pewności odnośnie do źródeł finansowania modernizacji metra - po nieprzyznaniu unijnych dotacji w wysokości ponad 120 mld forintów, projekt zostanie najprawdopodobniej sfinansowany ze środków publicznych.

Zastanawia mnie także sposób zagospodarowania modernizowanych w Moskwie wagonów Mietrowagonmasz. 2 składy zostały już dostarczone do Budapesztu i czekają na przywrócenie ich do służby. Może to jednak nastąpić dopiero za kilka lat... pierwsza linia metra z pewnością nie jest miejscem, w którym można je wykorzystać ponieważ zbudowana jest w innej technologii. Druga linia być może będzie mogła je przyjąć, czego nie można powiedzieć o czwartej - ruch odbywa się tam automatycznie, bez udziału człowieka. 

Źródło: http://index.hu/ Oto jeden z dwóch odnowionych w Rosji składów produkcji Mietrowagonmasz.

Nie potrafię sobie również wyobrazić rozmiarów kataklizmu, gdy z jakiegoś powodu zostanie wstrzymany ruch tramwajów nr 4 i 6. W godzinach szczytu kursują one co około 2-3 minuty. Zastępujące je niekiedy autobusy - ze względu na mniejszą pojemność - kursują częściej. Pojazdy zastępujące metro będą jeździć z podobną częstotliwością, częściowo tą samą trasą. Moim zdaniem może to doprowadzić do potężnego paraliżu komunikacyjnego. 

Jeżeli dowiem się czegoś nowego, z pewnością o tym napiszę! Tymczasem mam nadzieję, że ustalenia doprowadzą do szybkiej modernizacji linii.

AKTUALIZACJA: 12. października 2016: 

Według najnowszych doniesień, modernizacja może dotyczyć jedynie wymiany szyn, po których poruszają się składy metra, a także remontu tuneli i wymiany znajdujących się w nich urządzeń elektrycznych. Modernizacja peronów prawdopodobnie się nie odbędzie, gdyż zarówno miasto, jak i przewoźnik nie dysponują odpowiednimi środkami. Mało tego - jeżeli nie dojdzie do modernizacji peronów, Unia Europejska najprawdopodobniej nie wesprze całego projektu, w konsekwencji czego plany poprawy stanu trzeciej linii budapeszteńskiego metra odejdą w niepamięć.

BKV-figyelő, największa strona skupiająca swoją uwagę na budapeszteńskim przewoźniku, skomentowała ten fakt jednym słowem: żałosne. Zamieszczony na portalu artykuł kończy się dosyć mocnym zdaniem:

"Już widzę twarze budapeszteńczyków, którzy po wieloletnim zamknięciu metra dostaną je z powrotem - wyglądające tak samo, jak kiedyś. Powodzenia, debile".

AKTUALIZACJA: 19. października 2016:

Komitet Arbitrażowy unieważnił przetarg na usługę zapewnienia komunikacji zastępczej na czas remontu metra. Według komitetu, przetarg rozpisany był w taki sposób, aby uniemożliwić wygraną firmom państwowym. Przewoźnik został również ukarany karą w wysokości 40 mln forintów (ok. 560 tys. zł.). Obecnie mówi się to tym, że jeżeli uda się pozyskać z innych węgierskich miast 60 - 70 autobusów, być może rozpocznie się modernizacja metra na określonym odcinku. Jestem ciekawy, czy nie byłoby teraz łatwiej, gdyby w ostatnich 2 - 3 latach zezłomowano nieco mniej pojazdów.

AKTUALIZACJA: 14. listopada 2016:  

W piątek 11. listopada niedaleko stacji Nagyvárad tér, wyłamała się z torów część zwrotnicy. W sobotę w pobliżu miejsca uszkodzenia obowiązywało ograniczenie prędkości do 25 km/h. Metro nie kursowało na odcinku Deák Ferenc tér - Kőbánya-Kispest do niedzielnego popołudnia.

AKTUALIZACJA: 19. grudnia 2016: 

Strona 24.hu podsumowała wszystkie tegoroczne pożary i zadymienia na trzeciej linii metra. Lista nie uwzględnia wszystkich awarii.

• 29 Luty.: metro zatrzymane z powodu zapachu dymu
• 8 Marzec.: metro zatrzymane z powodu dymu
• 15 Maj.: metro zatrzymane z powodu dymu
• 23 Lipiec.: metro zatrzymane z powodu dymu
• 17 Październik.: metro zatrzymane z powodu dymu
• 12 Listopad.: metro zatrzymane z powodu wyłamania się zwrotnicy z torów
• 30 Listopad.: metro zatrzymane z powodu pożaru
• 7 Grudzień.: metro zatrzymane z powodu dymu (+ wypadek na drugiej linii metra, tego dnia nie kursowały składy także na 4. linii... działała jedynie najstarsza linia z 1896 roku - M1)
• 13 Grudzień.: metro zatrzymane z powodu dymu 

 AKTUALIZACJA: 12. stycznia 2017:  

Nowa data prawdopodobnego rozpoczęcia prac modernizacyjnych na 3. linii, to początek lata - poinformował burmistrz Budapesztu, Tarlós István w dzisiejszym wydaniu programu Mokka, emitowanego w TV2.

 AKTUALIZACJA: 22. maja 2017:  

Ikarusy wrócą do Budapesztu... jeżeli ruszy remont metra

Źródła/references:
https://budapesten.blogspot.hu/2016/07/niebezpieczna-3-linia-metra-w.html
http://www.portfolio.hu/users/elofizetes_info.php?t=cikk&i=232904
http://hirtv.hu/ahirtvhirei/budahazy-terrorista-ismet-megosztott-a-baloldal-1360071
https://www.google.hu/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=6&ved=0ahUKEwjqxtTx07TPAhXGYZoKHSj7DgkQFgg_MAU&url=http%3A%2F%2Finfoszab.budapest.hu%3A8080%2FGetTirFile.aspx%3Fid%3D132579&usg=AFQjCNF2CTNu1fJwCscelFm7H9tzJeQqpQ&sig2=LhJ-9HArIlJnC5MU2qYDbw&bvm=bv.134052249,d.bGs&cad=rja
http://forsal.pl/artykuly/976646,solaris-wygral-przetarg-ale-autobusow-nie-dostarczy-budapeszt-nie-uzyskal-finansowania.html
http://444.hu/2016/09/27/homokzsakokkal-tesztelik-a-3-as-metro-oroszorszagban-felujitott-kocsijait
https://budapesten.blogspot.hu/2016/07/metro-sterowane-komputerem-film-zza.html 
http://nepszava.hu/cikk/1109287-elbukott-a-buszkozbeszerzes---meg-tovabb-csuszik-a-3-as-metro-felujitasa
http://www.tozsdeforum.hu/uzlet/gazdasag/tovabb-csuszhat-az-3-as-metro-felujitasa-73982.html
http://444.hu/2016/11/12/leall-a-3-as-metro 
http://mno.hu/belfold/3-as-metro-tarlos-elarulta-a-felujitas-kezdetet-1380764