10 faktów na temat kostki Rubika - ciekawostki

http://gadzetomania.pl

Kostka Rubika to chyba najlepiej rozpoznawalny na świecie węgierski produkt. Jego konstruktorem jest Rubik Ernő (ur. 13 lipca 1944 w Budapeszcie). Jako, że licencjonowanych kostek sprzedano na świecie już ponad 300 milionów, warto przyjrzeć się temu wynalazkowi.

Poniżej 10 faktów na temat kostki Rubika:

www.wikipedia.org

1. Jej przeciwległe ścianki różnią się obecnością koloru żółtego. Doskonale prezentuje to widoczny poniżej schemat.

Biały + żółty = żółty

Niebieski + żółty = zielony

Czerwony + żółty = pomarańczowy

2. Zabawka składa się z 26 sześcianów, a wszystkich możliwych kombinacji ułożenia kostki jest wiele, bo aż 43 252 003 274 489 856 000 (ponad 43 tryliony). Liczba ta dotyczy standardowej kostki (3x3). Istnieją także wersje 4x4, a nawet 7x7. Edit: zerknijcie do komentarzy - tam jest link do kostki o wymiarach 17x17.

3. W pierwotnym zamierzeniu konstruktora, kostka nie miała być zabawką, lecz pomocą naukową dla studentów; Rubik był wówczas wykładowcą architektury. 

4. Kiedy za pierwszym razem Rubik przez kilka tygodni nie potrafił przywrócić pierwotnego układu pól na kostce, zrozumiał, że przypadkowo stworzył zagadkę logiczną. Jeżeli czytaliście sagę Millenium, Stiega Larssona, kojarzycie z pewnością postać Lisabeth Salander. Mimo swej ponadprzeciętnej inteligencji i wybitnych zdolności matematycznych, ta fikcyjna postać układała kostkę aż przez 40 minut i była tym faktem niepocieszona.

Rubik próbuje ułożyć kostkę

Dwa lata później (w 1976 roku) identyczną zabawkę zaprezentował pracujący niezależnie od Węgra Japończyk, Terutoshi Ishige, jednak to Węgier był pierwszy.

5. Kostka Rubika to w języku węgierskim Magiczna Kostka (węg. Bűvös Kocka).

6. Jak dotychczas udowodniono, że oryginalny układ pól można przywrócić z każdego położenia w zaledwie 20 ruchach, choć najczęściej wystarcza 15-19 ruchów. Istnieje wiele technik układania kostki, np. LBL, Fridrich, Petrus, a także techniki pozwalające na ułożenie kostki bez patrzenia.

Mihályi József - twórca współczesnej fotografii

Bíró László - węgierski wynalazca długopisu

Stres został odkryty przez Węgra!

7. Masterpiece Cube - kostka wykonana przez prestiżowy salon jubilerski Diamond Cutters International z okazji 15-lecia kostki Rubika. Wykonana z litego złota, wysadzana 22,5 tys. ametystów, 34 tys. rubinów i 34 tys szmaragdów warta jest 1,5 mln dolarów. Podobną kostkę wyprodukowano również z okazji 40-lecia zabawki. Jej wartość szacuje się na 2,5 mln dolarów.

www.patch.com

8. Rekord świata w układaniu kostki Rubika to 4,73s, jedną ręką 6,88s; stopami 20,57s; a z zawiązanymi oczami 21,05s. Rekord ustanowiony przez robota Speedcuber wynosi 3,253s. Wielokrotnym rekordzistą jest Australijczyk litewskiego pochodzenia, Feliks Zemdegs. Rubik niechętnie bierze udział w zawodach, bardzo rzadko pokazuje się publicznie, a na większości zdjęć pojawia się ze swoim najpopularniejszym wynalazkiem.

9. Najmniejsza Kostka Rubika na świecie ma niecałe 6 mm wysokości. Największa ma bok o długości 1.56m i waży ponad 100 kg, dzięki czemu jest o 20 000 razy większa od wersji zaprojektowanej przez Węgra.

10. "Kubistyczne uszkodzenie dłoni" to rzekome schorzenie, którego można się nabawić na skutek zbyt częstego układania kostki. Problem spotyka ludzi określanych mianem Cubaholics.

Źródła/References:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kostka_Rubika

https://patch.com/connecticut/orange/bp--25-million-rubiks-cube-on-display-to-preview-40th1ba28beb0e

https://kostkarubika.info/

Mihályi József - twórca współczesnej fotografii

Dzięki rozwiązaniom, które wypracował podczas pracy w firmie Kodak, Mihályi József uważany jest za jednego z twórców współczesnej fotografii. Przyjrzyjmy się razem życiu tego węgierskiego wynalazcy i efektom jego pracy.

Życie

Mihályi József urodził się 27. stycznia 1889 roku w Apatin, położonym na terenach dzisiejszej Serbii. Jako dziecko bardzo przyzwyczaił się do życia na prowincji, pomagał w pracy swojemu ojcu, który pracował jako kowal. W tym czasie zaczął również zwracać szczególną uwagę na narzędzia i przyrządy, którymi posługiwał się w miejscu pracy, i wnikliwie analizować ich budowę. 

http://www.jaisz.hu

Jeszcze w czasach szkolnych podjął decyzję o tym, by śladami swojego starszego brata, wyemigrować do Stanów Zjednoczonych. W 1907 roku wyjechał do Nowego Jorku, gdzie szybko podjął pracę w firmie Wissler Motors, zajmującej się naprawą samochodów. W 1909 roku przeprowadził się do Rochester, gdzie znalazł pracę w fabryce firmy Bausch & Lomb, specjalizującej się obecnie w produkcji soczewek kontaktowych. Od 1916 roku pracował w firmie Crown, gdzie jego zadania związane były z potrzebami armii amerykańskiej, a w 1923 rozpoczął pracę w firmie Kodak, w której pracował przez ponad 30 lat. Zmarł 11. września 1978 roku w Rochester. 

Zobacz też:

Węgier, który odkrył stres

Węgierski wynalazca długopisu
10 faktów na temat kostki Rubika

Pierwsze wynalazki

Podczas pracy w Wissler Motors opracował głęboko żłobione pokrętło, które w latach 40-tych XX wieku znajdowało tak wielu nabywców z różnych gałęzi przemysłu, że wkrótce stało się podstawowym produktem fabryki. Zdaniem wynalazcy, tradycyjne pokrętła uniemożliwiały użytkownikowi sprzętu precyzyjne i wygodne operowanie mechanizmem urządzenia, gdyż ich powierzchnie były zbyt gładkie. Opracował więc nowy sposób wytłaczania bruzd w powierzchniach, zwany radełkowaniem. W tym samym czasie stworzył również plan urządzenia, którego zadaniem był pomiar ilości światła odbitego, jednak to urządzenie na rynku pojawiło się dopiero w latach 70-tych XX wieku. Pracując w firmie Crown opracowywał również urządzenia służące do pomiaru odległości, zwane dalmierzem. Urządzenia te były projektowane na potrzeby armii Stanów Zjednoczonych. W 1917 roku Mihályi opatentował urządzenie, służące do zwiększania wartości ogniskowej w lornetce, które w późniejszym czasie stało się podstawową częścią obiektywów aparatów fotograficznych.

Pierwszy wynalazek Mihályia, którym zainteresował się cały świat, powstał w 1920 roku. Polecenie, jakie otrzymał, dotyczyło budowy przyrządu, który umożliwiałby jak najdokładniejsze ustawienie ostrości w aparacie fotograficznym. Wynalazca podołał temu zadaniu, czego efektem było skonstruowanie elementu, którego częścią był gumowy miech zaopatrzony w szkło powiększające. Takie rozwiązanie umożliwiało fotografującemu ustawienie ostrości na dowolnym punkcie fotografowanego obiektu. Od tego czasu zainteresowanie wynalazcy tematyką fotografii przybrało znacznie większe wymiary. Rozwojowi wynalazków związanych z tą dziedziną techniki poświęcił całą swoją uwagę, co po pewnym czasie przyniosło kolejne korzyści i pozwoliło na stałe zapisać się na kartach historii.

Praca w firmie Kodak

Na polecenie jednego z przyjaciół w 1923 roku trafił do firmy Kodak, w której przez ponad 30 lat pracy stał się prawdziwą legendą i jednym z najbardziej cenionych i produktywnych pracowników. Wielką zaletą tej współpracy był fakt, że otrzymawszy wolną rękę, przez cały jej czas mógł postępować według własnego uznania. Świadczyło to o ogromnym zaufaniu, jakim szefowie firmy darzyli węgierskiego wynalazcę. Okazało się, że słusznie, gdyż wiele popularnych wówczas modeli aparatów fotograficznych zostało stworzonych właśnie przez Węgra.

W roku 1936 powstał aparat Bantam Special, który po dziś dzień uważany jest za jeden z najpiękniejszych analogowych aparatów fotograficznych na świecie. W opracowaniu wyjątkowego designu udział brał również projektant Walter Darwin Teague. Jedną z największych innowacji, zastosowanych w tym aparacie był sposób przesuwania filmu. Rozwiązane to znane jest po dziś dzień – dokładniejsze pozycjonowanie kliszy możliwe jest dzięki wycięciom wykonanym na brzegach kliszy.  

Kodak Bantam Special: https://www.wired.com

Dwa lata później, w 1938 roku powstał wynalazek, który inspirowany był rozwiązaniami zawartymi w patencie innego Węgra – Riszdorfera Ödöna. Tym wynalazkiem był aparat o nazwie Kodak Super Six-20, który był pierwszym na świecie aparatem fotograficznym, który dysponował możliwością automatycznego ustawienia wartości ekspozycji. Aparat wyposażony był w obiektyw o jasności f/3.5-22 i ogniskowej 100mm. Nie był to jednak produkt doskonały pod względem technicznym, jak również nie był dostosowany do potrzeb konsumentów, tak więc powstało najprawdopodobniej 719 (choć mówi się o 714-725) sztuk modelu Six-20. Co ciekawe, awaryjność tego modelu była tak wysoka, że przez pracowników firmy Kodak nazwany został bumerangiem – zawsze powracał do miejsca, w którym go wyprodukowano. Cena urządzenia wynosiła 225 dolarów.

Super Kodak Six-20: http://blog.camera-wiki.org

 W 1941 roku powstał Kodak Ektra. W nim natomiast pojawił się między innymi mechanizm, za pomocą którego można było przewijać film, oraz wizjer z funkcją przybliżania odległych obiektów. 

Kodak Ektra: http://ocs-pl.oktawave.com

Ostatnią kompletną konstrukcją wykonaną przez Mihályia Józsefa był Kodak Medalist, który powstał w 1943 roku. Aparat przystosowany był do używania kliszy o rozmiarze 6x9cm. Największą innowacją tego aparatu była możliwość ręcznego ustawiania ostrości za pomocą metalowego pokrętła umieszczonego na korpusie obiektywu. Zastąpiło ono skórzane miechy i stało się tak popularne, że po dziś dzień stosowane jest w zarówno amatorskiej jak i profesjonalnej fotografii. 

Kodak Medalist

Współczesna fotografia wykonana aparatem Kodak Medalist: http://www.sample-image.com/kodak-medalist-i-ii/

Kodak Super Six-20 oraz Kodak Ektra uważane są za kamienie milowe fotografii, a ich wartość kolekcjonerska szacowana jest często na tysiące dolarów. Jak widać na poniższej fotografii (a także na innych zdjęciach, które znajdziecie na stronie sample-image, podanej poniżej), nawet tak stare konstrukcje aparatów wciąż nadają się do robienia wyjątkowych zdjęć.

Źródła/References:
http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=mihalyi&nev5=Mih%E1lyi+J%F3zsef

http://blog.camera-wiki.org/2011/03/18/flickrstream/

http://www.earlyphotography.co.uk/site/entry_C843.html

http://www.bnphoto.org/bnphoto/KodakEktra2b.htm

http://www.sample-image.com/kodak-medalist-i-ii/ 

http://forum.mflenses.com/is-a-kodak-medalist-or-medalist-ii-worth-having-t41904.html

Stres został odkryty przez Węgra!

Hans Selye urodził się 26 stycznia 1907 roku w Wiedniu, na terenie ówczesnych Austro-Węgier. Jego ojciec był węgierskim lekarzem wojskowym, a matka pochodziła z Austrii. Szkołę średnią ukończył w Komarnie na Słowacji, a w 1924 roku został studentem medycyny w Pradze, gdzie zdobył tytuł doktora nauk medycznych, ze specjalizacją choroby wewnętrzne. Przez pewien czas uczył się także w Paryżu i w Rzymie. 

Inny słynny Węgier jest wynalazcą długopisu! 
A jeszcze inny Węgier zapoczątkował współczesną fotografię!
10 faktów na temat kostki Rubika 

W 1932 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych, a następnie do Kanady. Był wykładowcą w Instytucie Chirurgii i Medycyny Doświadczalnej na Uniwersytecie w Montrealu, gdzie później założył Międzynarodowy Instytut Badań nad Stresem. 

Hans Selye w gabinecie

Na początku lat 30-tych zaczął interesować się stresem (choć na dobrą sprawę pojęcie stresu jeszcze wówczas nie istniało). Już w początkowych latach studiów w Pradze zauważył, że u wszystkich pacjentów, których spotykał, występował jeden wspólny „podstawowy objaw chorobowy” (węg: általános betegségszindróma). Postanowił rozpocząć przeprowadzanie eksperymentów na szczurach, np.: sprawdzając jak reagują na ciepło i zimno, promieniowanie, czy też wstrzykując do ich organizmów różne substancje, takie jak wyciągi z gruczołów dokrewnych. 

Hans Selye przeprowadza eksperyment na szczurze

Badania lekarza przeprowadzane były dosyć nieudolnie, lecz - ze względu na zdobyte doświadczenie i wrodzoną przenikliwość - nie uznawał on ich za nieudane i przewidywał, do jakich wniosków go doprowadzą. Pomimo tego, że zwierzęta mu uciekały i upadały, a następnie trzeba było gonić je po całym laboratoriom, eksperyment jasno wykazał, że nastąpiły zmiany w ich organizmach. Okazało się, że zarówno szczury, którym wstrzykiwane były hormony i które poddawane były działaniu niekorzystnych warunków, jak i te z grupy placebo (którym wstrzykiwano jedynie sól fizjologiczną) nabawiły się  wrzodów żołądka, przerostu nadnerczy i zaburzeń w działaniu układu odpornościowego. 

Hans Selye doszedł do wniosku, że szczury nie reagowały na wstrzykiwane im substancje, lecz na nieudolność w posługiwaniu się strzykawką. Zmiany w organizmach zwierząt (które we wszystkich przypadkach, niezależnie od substancji były takie same) spowodowane były działaniem wytwarzanych przez nie hormonów walki - adrenaliną (to właśnie ona doprowadziła do przerostu nadnerczy) i kortyzolem, czyli hormonem stresu. Zestresowane i napompowane hormonami szczury były trudnym przeciwnikiem lekarza. Uciekały mu i gryzły go w ręce, lecz doprowadziły do bardzo istotnej konkluzji - szereg reakcji biochemicznych, które mają miejsce podczas niekorzystnych sytuacji, w których nastawieniem są przetrwanie i walka, prowadzi do zmian, a w dłuższej perspektywie do zaburzeń w funkcjonowaniu całego organizmu. Warto tutaj odnotować, że Selye wielokrotnie zastanawiał się nad przerywaniem eksperymentów, gdyż obserwowanie trudów zwierząt nie sprawiało mu przyjemności.

Hans Selye tłumaczy wyniki badań

Użycie słowa "stres" w odniesieniu do opisywanych objawów nie było najlepszym wyborem, gdyż używane było już od 1658 roku w odniesieniu do Prawa Hooke'a, stanowiącego o mechanicznych właściwościach materiałów, oraz ich zdolności do naprężeń i odkształceń. Zanim jednak zdołano naprawić błąd, słowo stres zaczęło przyjmować się w kolejnych językach na całym świecie. Co ciekawe, np: w języku chińskim, słowo "stres" złożone jest z dwóch znaków, oznaczających odpowiednio niebezpieczeństwo, oraz szansa.

W pierwszej pracy, na temat stresu, którą opublikowano, znajdujemy twierdzenie, że reakcje fizyczne organizmu nie są przypadkowe, a mają na celu uniknięcie potencjalnie szkodliwych czynników. W 1956 roku wydano książkę pod tytułem Életünk és a stressz (pol. Stres życia), która - jeżeli chodzi o rozpowszechnianie wiedzy o stresie - okazała się prawdziwym kamieniem milowym w dziejach nauki. Na Węgrzech książkę można było kupić kilka lat później, w 1964 roku.

Początkowo stres był specjalistycznym wyrażeniem, które oznaczało jedynie „odpowiedź organizmu na bodźce”, lecz na skutek dalszych badań, pojecie to zmieniło nieco swoje znaczenie. W dzisiejszych czasach pojęcie stresu zakłada istnienie długotrwałego napięcia, lub ciągłego niepokoju. Najczęściej stres jest reakcją zwrotną ze strony organizmu na jeden lub więcej bodźców, które trwają przez dłuższy czas. W wielu badaniach dowiedziono, że długotrwały stres jest dla organizmu bardzo szkodliwy i może spowodować pogorszenie stanu zdrowia, a także znacznie zmniejsza skuteczność działania układu odpornościowego i spowalnia procesy regeneracyjne oraz naprawcze organizmu.

Hans Selye pali fajkę

Selye doszedł również do wniosku, że wzmacniając własne zdolności do walki ze stresem, można łatwiej pokonywać choroby. Jednym ze sposobów na uniknięcie stresu była u niego aktywność fizyczna. Codziennie wstawał o 5 rano, przepływał kilka długości basenu, a następnie jechał rowerem do oddalonego o około 10 kilometrów miejsca pracy. Był bardzo szanowanym i naukowcem i badaczem, autorem 40 książek i ponad 1700 artykułów z dziedziny medycyny, znał kilkanaście języków obcych. Wielokrotnie nagradzano go rozmaitymi nagrodami i wyróżnieniami, a aż 10-krotnie nominowano do Nagrody Nobla. Pod wpływem jego prac, znani profesorowie podejmowali badania nad stresem. Dostał również posadę w Ministerstwie Zdrowia, gdzie odgrywał dosyć znaczącą rolę. Bardzo często odnosił się do swojego pochodzenia, nie zapominając o tym, że jest Węgrem. Często udzielał wywiadów i pojawiał się w programach telewizyjnych. 

Zmarł w Montrealu 16 października 1982 roku.

Źródła/References:

https://www.britannica.com/biography/Hans-Selye

http://hexe.edu.pl/stres-dawno-dawno/

http://www.stress.org/about/hans-selye-birth-of-stress/

http://selyeinstitute.org/wp-content/uploads/2013/06/TheLegacuyofHansSelyearticle.pdf

http://brainconnection.brainhq.com/2013/04/05/hans-selye-the-discovery-of-stress/

http://www.newsweek.pl/nauka/stres-nie-jest-taki-zly,37006,1,1.html